จากคำถามตั้งต้นถึงอนาคตของวงการหนังสือไทย สถาบันอุทยานการเรียนรู้ (TK Park) เปิดพื้นที่ทดลองทางความคิดผ่านโครงการ Tomorrow Creator Book Lab ภายใต้คอนเซปต์ “หนังสือหนังหา” ชวนคนรุ่นใหม่ คนทำหนังสือ และนักสร้างสรรค์ มองหารอยต่อและความเป็นไปได้ใหม่ ๆ ของหนังสือและการอ่าน ผ่านการเรียนรู้ การแลกเปลี่ยนกับคนในวงการ และการพัฒนาไอเดียของตัวเองให้มีโอกาสเกิดขึ้นจริง
Tomorrow Creator Book Lab ออกแบบการเรียนรู้ผ่าน 3 กิจกรรมหลัก ตั้งแต่ หลักสูตรออนไลน์ 5 หลักสูตร สำหรับผู้ประกอบการและคนทำงานในวงการหนังสือ “หนังสือหนังหา Hackathon” ที่เปิดให้ผู้มีไอเดียรวมทีมพัฒนาโปรเจกต์ใหม่สำหรับอุตสาหกรรมหนังสือไทย ไปจนถึง Rights Beyond Borders Workshop เวิร์กชอปออนไซต์สำหรับนักเขียนหน้าใหม่ที่ต้องการเรียนรู้การนำลิขสิทธิ์งานเขียนไปสู่ตลาดต่างประเทศ
หนึ่งในเส้นทางสำคัญคือ “หนังสือหนังหา Hackathon” ซึ่งเปิดให้ผู้เข้าร่วมพัฒนาโปรเจกต์ผ่านกระบวนการบ่มเพาะ การรับคำปรึกษา และการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ผู้เข้าร่วมทุกกลุ่มนำเสนอไอเดียในรอบ Culling Round ต่อ Course Director โดยมี คุณภูมิศาสตร์ รุจีไพบูลย์ คุณสิรภพ มหรรฆสุวรรณ และคุณสุพัตรา สุขสวัสดิ์ ร่วมให้คำแนะนำและพิจารณาผลงาน ก่อนคัดเลือก 10 ทีมไปต่อในรอบ Final Pitching เมื่อวันที่ 5 กันยายน 2569 ที่ Union Mall เพื่อนำเสนอแนวคิดต่อคณะกรรมการจากวงการหนังสือ
ในรอบ Final Pitching มี ดร.ทัศนัย วงศ์พิเศษกุล อดีตผู้อำนวยการสถาบันอุทยานการเรียนรู้ คุณโตมร ศุขปรีชา ศิลปินศิลปาธร สาขาวรรณศิลป์ รักษาการรองผู้อำนวยการสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ และผู้อำนวยการสถาบันอุทยานการเรียนรู้ และ คุณภัทรอนงค์ สิรีพิพัฒน์ ผู้ร่วมก่อตั้ง Fathom Bookspace ร่วมพิจารณา ก่อนคัดเลือก 4 โปรเจกต์โดดเด่น รับทุนสนับสนุนเพื่อนำไปพัฒนาและทดลองทำจริง ได้แก่
The Empty Shelf แนวคิดการเปลี่ยนชั้นหนังสือที่ว่างให้เป็นพื้นที่ที่เปิดโอกาสให้ผู้คนเข้ามาแบ่งปันหนังสือ งานเขียน หรือเรื่องราวที่ต้องการนำเสนอ เพื่อให้ชั้นหนังสือกลายเป็นพื้นที่ของการค้นพบและเชื่อมโยงระหว่างผู้คน
Read More, Do More ต่อยอดแนวคิดจากกิจกรรม “ล้อมวงอ่าน” ชวนผู้คนมาอ่านและพูดคุยกันผ่านหนังสือ ตั้งแต่วรรณกรรมคลาสสิก หนังสือปรัชญา ไปจนถึงเล่มที่อ่านยาก พร้อมพาการอ่านออกไปสู่กิจกรรมแลกเปลี่ยนหนังสือ การเดิน และการใช้เวลาในธรรมชาติ เช่น อาบป่า ให้หนังสือเชื่อมโยงกับบทสนทนา ผู้คน และประสบการณ์ร่วม
Sonar Audiobooks มีแนวคิดในการพัฒนาระบบการผลิตหนังสือเสียงที่เชื่อมโยงสำนักพิมพ์ นักเขียน และนักพากย์ ตั้งแต่กระบวนการผลิต การตรวจสอบคุณภาพ ไปจนถึงการนำผลงานสู่ผู้ฟัง โดยมี AI เป็นหนึ่งในเครื่องมือที่ช่วยลดระยะเวลาและต้นทุนการผลิต
Thai Queer Bookfair is Sexy พัฒนาแนวคิดการจัดเทศกาลหนังสือเควียร์ที่เชื่อมโยงผู้อ่าน สำนักพิมพ์ และคอมมูนิตี้ เปิดพื้นที่ให้หนังสือและเรื่องเล่าที่หลากหลายได้รับการค้นพบ อ่าน แลกเปลี่ยน และต่อยอดสู่เครือข่ายใหม่
ในวันเดียวกัน อีกพื้นที่หนึ่งของ Union Mall ยังมีกิจกรรม Rights Beyond Borders Workshop ซึ่งต่อยอดอีกมิติของ Tomorrow Creator Book Lab ด้วยการชวนคนทำหนังสือมองไปสู่ตลาดต่างประเทศ เรียนรู้ตั้งแต่การเตรียมผลงาน การขายและแลกเปลี่ยนลิขสิทธิ์ ไปจนถึงประสบการณ์จริงในการพางานเขียนไทยออกไปพบผู้อ่านในประเทศอื่น พร้อมรับคำปรึกษาแบบกลุ่มจากผู้มีประสบการณ์ในวงการ
เวิร์กชอปครั้งนี้มีวิทยากรจากหลายมุมของธุรกิจหนังสือ ได้แก่ คุณธีรภัทร เจริญสุข จากสมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย (PUBAT), คุณวสุรีย์ พิศุทธิ์สินธพ ผู้มีประสบการณ์ขายลิขสิทธิ์งานเขียนไทยกว่า 300 เล่ม, คุณจักกฤต โยมพยอม จากสำนักพิมพ์ AvocadoBook, นพ.อุเทน บุญอรณะ นักเขียนที่มีผลงานได้รับการแปลแล้วกว่า 5 ภาษา คุณพัชรี บุญช่วย ผู้จัดการฝ่ายธุรกิจต่างประเทศและลิขสิทธิ์ สำนักพิมพ์อมรินทร์ และ SartikaDianNurani จาก สำนักพิมพ์ประพันธ์สาส์น
ทั้ง 4 โปรเจกต์จาก Hackathon จะได้รับทุนสนับสนุนเพื่อนำแนวคิดไปทดลองและพัฒนาต่อ ขณะที่ Rights Beyond Borders Workshop เปิดอีกเส้นทางให้คนทำหนังสือมองเห็นโอกาสของงานไทยในตลาดต่างประเทศ ภาพรวมของ Tomorrow Creator Book Lab จึงครอบคลุมตั้งแต่การเพิ่มทักษะ พัฒนาไอเดีย ทดลองสร้างโครงการใหม่ ไปจนถึงการมองหาตลาดและเครือข่ายที่กว้างขึ้น
จากชั้นหนังสือ ชุมชนนักอ่าน หนังสือเสียง และเทศกาล ไปจนถึงการเดินทางของลิขสิทธิ์ข้ามประเทศ ความเป็นไปได้ของหนังสืออาจไม่ได้มีเส้นทางเดียว และพื้นที่ทดลองอย่าง Tomorrow Creator Book Lab ก็เปิดโอกาสให้ผู้ที่สนใจโลกของหนังสือและการอ่านได้ลองค้นหาเส้นทางเหล่านั้นด้วยตัวเอง
